Κερατόκωνος – Μια επίφοβη πάθηση των οφθαλμών;

Τι είναι ο κερατόκωνος;

Ο κερατόκωνος είναι μια εκφυλιστική νόσος του κερατοειδούς χιτώνα. Είναι μια νόσος μη φλεγμονώδης, όπου το κανονικό σχήμα του κερατοειδής χιτώνα αρχίζει σταδιακά να λεπταίνει κεντρικά ή παρακεντρικά, να αυξάνει η καμπυλότητά του και να δημιουργείται ένας τύπος κερατοειδή κωνικός.

Την παραμόρφωση συναντάμε συνήθως στο κάτω μισό του κερατοειδούς.

Στον κερατόκωνο το κανονικό σχήμα του κερατοειδής αρχίζει να λεπταίνει κεντρικά ή παρακεντρικά.

Η εξελισσόμενη διαταραχή που παρατηρείται με την λέπτυνση του κερατοειδούς έχει επιπτώσεις στην ποιότητα της όρασης. Στο μεγαλύτερο ποσό των περιπτώσεων προσβάλλει και τα δύο μάτια, παρόλα αυτά η εξέλιξη της διαταραχής μπορεί να είναι ασύμμετρη και κάθε οφθαλμός να επηρεάζεται διαφορετικά. Όταν δε η νόσος φτάσει σε προχωρημένο στάδιο είναι δυνατό να γίνει αισθητή ακόμα και με γυμνό μάτι.

Ο κερατόκωνος εκδηλώνεται συνήθως στην εφηβική ηλικία κι εξελίσσεται μέχρι την τρίτη έως τέταρτη δεκαετία της ζωής του ανθρώπου. Μετά τα σαράντα έτη ακολουθεί μια πιο αργή εξέλιξη.

Στα πρώτα στάδιά του χαρακτηρίζεται ως προοδευτικά εξελισσόμενος, ανώμαλος αστιγματισμός και μπορεί να διορθωθεί με γυαλιά οράσεως. Στα επόμενα στάδια η πάθηση μπορεί να προκαλέσει μέτρια ή και σοβαρότερη μείωση της όρασης, μερική ή ολική πτώση που μπορεί να καταλήξει και σε τύφλωση.

Πώς αντιλαμβανόμαστε ότι πάσχουμε από κερατόκωνο;

Τον κερατόκωνο τον αντιλαμβανόμαστε με την αλλοίωση πρωτίστως της όρασης εξαιτίας της αύξησης της μυωπίας ή του αστιγματισμού. Επειδή ο κερατοειδής αλλάζει δομή, υπάρχει πιο επιτακτική η ανάγκη για συχνή αλλαγή γυαλιών οράσεως.

Ποια είναι τα αίτια που οδηγούν στον κερατόκωνο;

Ο κερατόκωνος θεωρείται μια ασθένεια που μπορεί να οφείλεται σε πολλούς παράγοντες και τα αίτιά του δεν είναι ξεκάθαρα και σαφή.

Κύριες αιτίες θεωρούνται:

  • Η κληρονομικότητα. Χωρίς να έχει διευκρινιστεί με βεβαιότητα και με ακρίβεια ότι η γενετική προδιάθεση είναι η βασικότερη των αιτιών. 1 στους 10 πάσχοντες έχουν μέλη στην οικογένειά τους που τους απασχολεί η ίδια πάθηση.
  • Το ενδοκρινικό σύστημα. Κάποιοι ερευνητές έχουν στραφεί στην πιθανότητα αυτή, επειδή η πάθηση εκδηλώνεται πολύ συχνά στην εφηβεία.
  • Το έντονο και συνεχές τρίψιμο των ματιών.
  • Τραυματισμοί στον κερατοειδή χιτώνα. Ανωμαλίες στη δομή ή στον μεταβολισμό των διαφόρων τμημάτων του κερατοειδούς. Ο κερατοειδής είναι ο υπεύθυνος για τη διάθλαση του φωτός που φτάνει στους οφθαλμούς μας. Αυτό συνεπάγεται ότι οποιεσδήποτε ανωμαλίες εντοπιστούν σε αυτόν, επηρεάζουν τον τρόπο που βλέπουμε και καθιστούν δύσκολη την καθημερινότητά μας σε πρακτικό επίπεδο, από την ανάγνωση μιας εφημερίδας μέχρι την οδήγηση.
  • Χρωμοσωματικές ανωμαλίες.

1 στους 2000 ανθρώπους υποφέρει από κερατόκωνο. Η νόσος δεν έχει σχετιστεί με κάποια συγκεκριμένη κοινωνική, γεωγραφική ή μορφωτική κατανομή.

Ποια είναι τα βασικότερα συμπτώματα του κερατόκωνου;

Τα κύρια συμπτώματα της νόσου είναι:

  • Αυξημένη Φωτοφοβία.
  • Θολερή όραση.
  • Απότομη μείωση της όρασης, λόγω ύδρωπα.
  • Πόνος στους οφθαλμούς.
  • Ερεθισμένοι οφθαλμοί.
  • Τρίψιμο των ματιών.
  • Έντονοι πονοκέφαλοι.
  • Παραμόρφωση εικόνων σε όλες τις αποστάσεις.
  • Αλλαγή ποιότητας στην όραση, μείωση οπτικής οξύτητας.
  • Ξαφνική αύξηση του αστιγματισμού, που δεν διορθώνεται με γυαλιά.
  • Δυσανεξία στους μαλακούς φακούς επαφής.
  • Μονόφθαλμη διπλωπία.
  • Ελλιπής νυχτερινή όραση.
  • Η ανάγκη για συνεχή αλλαγή των γυαλιών ή των φακών επαφής.

Πώς μπορεί να διαγνωσθεί ο κερατόκωνος;

Η διάγνωση του κερατοκώνου γίνεται με τοπογραφία κερατοειδούς. Με την συγκεκριμένη εξέταση παίρνουμε μια έγχρωμη τρισδιάστατη απεικόνιση της τοπογραφίας του κερατοειδούς χιτώνα. Έχουμε διάγνωση και για τις υποκλινικές μορφές, αυτές δηλαδή που δεν έχουν ακόμη εκδηλώσει συμπτώματα ή βρίσκονται ακόμη στην πρώιμη μορφή τους.

Στον κερατόκωνο, οι χάρτες χρωμάτων της τοπογραφίας δίνουν πληροφορίες για τη θέση, την καμπυλότητα και το μέγεθος της κορυφής του κώνου. Τα συστήματα τοπογραφίας μπορούν να ελέγχουν και την καμπυλότητα της οπίσθιας επιφάνειας του κερατοειδούς. Μπορούμε να έχουμε και ακριβείς μετρήσεις σχετικά με το πάχος του κερατοειδούς σε κάθε του σημείο.

Θεραπεύεται ο κερατόκωνος;

Μερικοί τρόποι αντιμετώπισης του κερατόκωνου είναι:

  • Σε πρώτο στάδιο της νόσου γυαλιά ή μαλακοί φακοί επαφής μπορούν να διορθώσουν την ήπια μυωπία και τον αστιγματισμό, που έχουν προκληθεί από τον κερατόκωνο. Αποκαθιστούν στην ουσία τα διαθλαστικά σφάλματα κι έχουν τη δυνατότητα σε αυτό το πρώιμο στάδιο να αντισταθμίζουν το κωνικό σχήμα που έχει αποκτήσει ο κερατοειδής.
  • Όσο η ασθένεια εξελίσσεται η μοναδική μέθοδος που προσφέρει στον πάσχοντα φυσιολογική όραση είναι οι σκληροί φακοί επαφής ή ημίσκληροι κερατοκωνικοί, (RGP) . Μεγάλη πλειοψηφία κάνει χρήση αυτών των φακών για πολλά χρόνια. Εάν ο κερατόκωνος επιμένει μπορεί να δημιουργηθεί ουλή στο κέντρο του κερατοειδούς.
  • Επίσης, άκαμπτοι αεροδιαπερατoi φακοί επαφής μπορούν να συμβάλλουν στη διόρθωση της όρασης, όσο ο κερατόκωνος συνεχίζει να εξελίσσεται. Το άκαμπτο υλικό του φακού ασκεί την απαιτούμενη πίεση στον κερατοειδή κι έτσι αντικαθιστά το ανώμαλο σχήμα του κερατοειδούς με μια ομαλή διαθλαστική επιφάνεια για βελτίωση της ποιότητας της όρασης.
  • Η συναταγογράφηση αντιαλλεργικών κολλυρίων βοηθά τους ασθενείς να απαλλαχθούν από την ανάγκη να τρίβουν συνεχώς τα μάτια τους.
  • Ενδοκερατικοί δακτύλιοι. Εισάγονται δακτύλιοι μέσα στο στρώμα του κερατοειδούς χιτώνα (κερατοειδικοί δακτύλιοι) μεταβάλλοντας την παραμορφωμένη επιφάνεια σε επίπεδη, επιτυγχάνοντας αλλαγή στη δομή, σχήμα και θέση του κώνου. Η μέθοδος αυτή ενισχύει τη δομική ακεραιότητα του χιτώνα, και επίσης εμποδίζει την παραπάνω μείωση της όρασης του οφθαλμού που πάσχει από κερατόκωνο. Η μέθοδος εφαρμόζεται σε μέτριους και προχωρημένους κερατόκωνους.
  • Corneal Collagen Cross Linking κερατοειδούς. Είναι μια νέα πρωτοποριακή θεραπευτική μέθοδος που στοχεύει να σταματήσει την εξέλιξη του κερατόκωνου και να εμποδίσει την επιδείνωσή του. Είναι η διασύνδεση του κολλαγόνου με ριβοφλαβίνη. Γι’ αυτό καλύτερα να γίνεται στα πρώιμα στάδια της νόσου. Χρησιμοποιεί φωτοσυνθετικούς παράγοντες, βιταμίνη Β12 και υπεριώδη ακτινοβολία UV-A. Αποτέλεσμα; Δημιουργούνται νέοι δεσμοί στις ίνες κολλαγόνου που περιέχει ο κερατοειδής κι έτσι ενισχύεται η αντοχή του.
  • Χειρουργική επέμβαση, κερατοπλαστική. Μεταμόσχευση δηλαδή του κερατοειδούς. Κρίνεται απαραίτητη μόνο σε πολύ σοβαρές περιπτώσεις, σε εξαιρετικά προχωρημένο στάδιο της ασθένειας. Όταν η λέπτυνση είναι εκτεταμένη, ο κερατοειδής σχίζεται, καταστρέφεται και ο πάσχων παρουσιάζει δυσανεξία σε φακούς επαφής, τότε καταφεύγουμε στην έσχατη αυτή λύση.

Από τους 100 ασθενείς που πάσχουν από κερατόκωνο, μόνο 10 θα οδηγηθούν στη λύση της μεταμόσχευσης. Οι υπόλοιποι 90 θα αποκτήσουν και πάλι καλή ποιότητα όρασης ή με γυαλιά ή με φακούς επαφής. Η μεταμόσχευση του κερατοειδούς στον κερατόκωνο έχει μεγάλο ποσοστό επιτυχίας και φθάνει το 95%.

Τι ακριβώς γίνεται στη μεταμόσχευση του κερατοειδούς;

Στην κερατοπλαστική, ο χειρούργος οφθαλμίατρος αφαιρεί με ένα ειδικό τρύπανο το κεντρικό τμήμα του κερατοειδούς.

Δότης έχει πιο πριν δωρίσει τους κερατοειδείς του για μεταμόσχευση.

Ο χιτώνας του ασθενούς λοιπόν αντικαθίσταται με ανθρώπινο κερατοειδή από αυτόν το δότη. Όλοι οι κερατοειδείς έχουν ελεγχθεί για HIV, ηπατίτιδα και για άλλες λοιμώδεις ασθένειες.

Ο νέος κερατοειδής τέμνεται με το ειδικό τρύπανο και ράβεται με ειδικά ράμματα.

Η μεταμόσχευση γίνεται με τοπική ή γενική αναισθησία στο χειρουργείο. Μετά την επέμβαση είναι σχεδόν απίθανο να υποτροπιάσει ο κερατόκωνος. 

Υπάρχουν πιθανότητες για αντιδράσεις απόρριψης οι οποίες όμως είναι και αναστρέψιμες, αν οι ειδικοί τις αντιμετωπίσουν στην ώρα τους.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.